5 giá trị gia đình cần trao lại cho trẻ

Để giúp con trưởng thành, sống hạnh phúc và có ích thì cần có sự định hướng từ cha mẹ. Thực tế là đôi khi chúng ta quá chú trọng đến việc dạy kỹ năng mà quên mất việc dạy những giá trị. Trong khi bọn trẻ luôn cần khắc sâu những giá trị đích thực, học được từ gia đình như là chiếc la bàn cuộc đời của chúng.

Và đây là năm giá trị gia đình chúng ta cần trao lại cho con:

1. Làm việc chăm chỉ và luôn phải cố gắng hết mình

Việc dạy con cái mình về cách cư xử đúng đắn trong công việc là rất quan trọng. Bất kể nghề nghiệp của chúng ta là gì, con cái chúng ta cần biết cha mẹ chúng phải kiếm sống bằng cách cung cấp những sản phẩm hoặc dịch vụ có giá trị cho những người khác.

Bọn trẻ cần phải hiểu rằng sau này chúng cũng phải làm việc một cách lương thiện để kiếm những đồng tiền lương thiện. Không có quyền lừa dối, gian lận, trộm cướp hoặc mưu đồ kiếm tiền của người khác một cách đen tối.

2. Luôn nói sự thật và phải trung thực

Trung thực chính là nền tảng cho những mối quan hệ đúng đắn trong cuộc đời. Một cách nào đó, sự dối trá thường tạo ra những điều xấu, những hệ luỵ và tổn thương lâu dài.

Có rất nhiều ví dụ như vậy xảy ra trong cuộc sống. Hãy cho con thấy rằng tất cả chúng ta đều có lúc phạm lỗi lầm. Nhưng càng sớm nói ra sự thật một cách cởi mở, thì chúng ta càng nhanh chóng giải quyết được vấn đề và giảm thiểu thiệt hại.

3. Đừng làm tổn thương chính mình hoặc người khác

Vì tất cả mọi người, chúng ta phải truyền thụ một ý thức thấu cảm và lòng yêu thương cho con cái chúng ta. Khi chúng còn nhỏ, chúng ta dạy con không đánh, cắn hoặc ném đồ vật vào người khác, tránh xa bếp lửa, điện và vật nhọn… Khi chúng lớn hơn, chúng ta dạy con tránh những hành động tình dục nguy hiểm, tránh việc lái xe trong tình trạng say xỉn và khôn ngoan trong vấn đề chi tiêu tiền bạc.

Nếu chúng ta làm tròn trách nhiệm của mình, con chúng ta khi lớn lên sẽ biết tôn trọng chính bản thân mình và người khác đủ để không làm những điều dại dột có thể gây ra nỗi đau lớn lao như nhiều người đang cảm thấy ngày hôm nay.

4. Đừng lấy những gì không phải của mình
Điều này dường như là hiển nhiên, nhưng rõ ràng nó cần được nhắc lại cùng với những khái niệm căn bản nhất về quyền sở hữu:

• Nếu con không có nó đầu tiên hoặc nó không dành cho con, vậy nó không phải là của con!

• Nếu nó không phải là của con, vậy con phải để nó ở đó.

• Nếu con mượn nó, con cần sự cho phép và sau đó con cần phải gìn giữ và chăm sóc nó ở mức độ cao hơn thường lệ, thậm chí hơn cả nếu nó là của con.

5. Con muốn mọi người đối xử với mình như thế nào thì hãy đối xử với mọi người như vậy

Đây là quy tắc vàng, định hướng cho tất cả mọi thứ. Nó thật đơn giản nhưng mạnh mẽ. Nó sẽ giúp con bạn trở thành người luôn được tôn trọng và yêu thương. Đừng quên bất cứ cơ hội nào có thể để ghi khắc nó vào tâm khảm đứa con bé bỏng của bạn.

Hãy tin tôi, chỉ năm giá trị ngắn gọn này có thể giúp con bạn có một cuộc sống tốt đẹp trong tương lai. Hãy nhấn mạnh những giá trị gia đình này ở nhà chúng ta. Hãy khắc sâu nó vào tâm hồn và trái tim của con cái chúng ta để không bao giờ chúng có thể quên được.

Mẹ không kỳ vọng con trở thành Ngô Bảo Châu

Con trai của mẹ, mẹ làm nghề dạy học, không ngày nào không phải nói chuyện học. Nhưng cũng chẳng ngày nào mẹ không tự hỏi, mẹ muốn con mẹ học thế nào.

Ảnh minh họa

Bố mẹ không kỳ vọng con trở thành Ngô Bảo Châu hay Lý Quang Diệu, bởi bố mẹ đều hiểu cái giá họ đã phải trả để được thành danh.

Sự thành đạt của một người giống như bề nổi của tảng băng, những mất mát họ phải trả giống như phần chìm dưới nước. Người ta thường chỉ nhìn thấy phần trên hào quang trắng toát, mà không thấy cái phần đế lạnh lẽo nặng nề kéo người chìm xuống biển.

Bố mẹ cũng không muốn ép con học trường này lớp nọ, bởi sách vở là cần nhưng không đủ. Mẹ mong con học thật nhiều từ cuộc sống, học để thấy yêu đời hơn, học để tự mình tốt hơn, học để lập thân và chung sống.

Con hãy học từ sách vở thầy cô, và cả từ những người xung quanh con ạ. Hãy học ông quét nhà, học bà dạy sớm, học mẹ nấu cơm, học chơi, học nghỉ, học chạy, học ngã, học yêu, học biết nhận lỗi và đứng lên sau những sai lầm.

Con hãy nhìn, hãy nghe, hãy thử và cảm nhận mà học. Hãy quan sát những gì đang xảy ra và tự hỏi: "cái gì?", "tại sao?" và "như thế nào?". Có lúc nào con bối rối, hãy thì thầm với mẹ. Khi nào con sợ hãi, hãy nắm chặt tay cha. Còn nếu học được điều hay, hãy chia sẻ với em Dương, con nhé.

Con hãy học, không phải vì con phải học, mà vì đó là niềm vui sống. Con hãy học như cây Phong non nhỏ vươn cao, xòe tán rộng, rễ bám sâu vào đất, thân thẳng lá xanh. Cây Phong ấy không đi đâu cả, nhưng mỗi ngày đều nghe gió vi vu kể chuyện đó đây, nghe chim ríu rít tỉ tê về đủ loại cỏ cây khắp xứ. Nó học bằng cách lắng nghe. Nó học bằng cách kết bạn. Nó cho gió chỗ nghỉ chân, nó cho chim nơi trú ẩn và nó sống cuộc đời vui vẻ, ung dung.

Con hãy học như chim nhỏ học bay, như nai con học chạy: dũng cảm và vui vẻ, tự nhiên và khoan khoái. Nai sẽ không chạy được nếu không từng bị ngã, chim sẽ chẳng bay được nếu chẳng dám lao mình vào khoảng không sâu.

Mỗi lúc vui, buồn, con đều vẽ. Mỗi bức tranh con vẽ, là một mảnh ghép cuộc sống của con, là một người bạn mà con tự tạo thành. Mỗi lần nhìn con vẽ, mẹ mừng rỡ ngấm ngầm, con mẹ đang tự tạo cho mình một người bạn trong chính bản thân con. Hãy học làm bạn của chính mình, bởi sẽ có nhiều khi con chẳng có ai bên. Hãy học để biết yêu bản thân, bởi ai thèm yêu kẻ chẳng biết tự thương mình.

Bố mẹ con không giàu có, nhưng đã làm việc chăm chỉ để có được cuộc sống bình thường mà không phải xin vay. Hãy học để biết làm việc bền bỉ và tiết kiệm cho những lúc khó khăn.

Hãy học cách dùng tiền cẩn trọng để đồng tiền con kiếm được giúp con sống vui hơn, chứ không làm con khốn khổ. Hãy học cả cách sống giản dị con nhé, để mỗi ngày con đều có thể vui với những điều rất nhỏ quanh mình.

Và bố mẹ sẽ luôn bên con để học cách học cùng con.

Theo Tiền Phong

Dạy con biết nghèo

Đứng trên bục giảng hàng ngày, chứng kiến nhiều học trò lơ đễnh, vô cảm với bài học…mà thấy bất an. Dường như các em đi học là một hình phạt. Đi học là học cho cha mẹ chứ không phải học cho chúng. Theo tôi, một trong những nguyên nhân của hiện tượng này là sự đầy đủ về vật chất ở gia đình.

Từ quan sát này, độc giả Lê Thị Vuôn - một nhà giáo gần 30 năm giảng dạy - cho rằng, muốn trẻ hết "nghèo nàn và ích kỷ trong đối xử", không thể chờ đến khi trẻ đến trường mới dạy những bài học, không thể chờ cho đến lớp 6 mới dạy cho chúng bài “"tinh thần trách nhiệm" hay "lòng dũng cảm” trong sách Giáo dục công dân mà nền móng nhân cách của trẻ trước tiên phải ở gia đình.

Chị đã chia sẻ câu chuyện đã dạy con có trách nhiệm với người khác.


"Mời bố mẹ ăn khoai"

Kể từ khi các con biết thích đồ vật, thích ăn một món ăn nào đó, tôi đã phải tập cho chúng biết nhường nhịn.
Tôi nhớ những năm sau 1986, Miền Bắc còn đói lắm. 17 kg gạo của 2 mẹ con phải đi lấy ở kho lương thực đến 3 lần mới hết, nhiều lúc không có gạo phải lấy khoai, sắn thay.

Đến bữa ăn con trai đầu của tôi 3 tuổi chào “Mời bố mẹ mời cơm, bố mẹ ăn khoai đi.”. Thì ra cháu thấy ít cơm nên sợ bố mẹ ăn hết cơm của nó, nó phải ăn khoai! Nên vội vàng nói thêm “bố mẹ ăn khoai đi”!

Hai vợ chồng nhìn nhau ứa nước mắt. Nhưng tôi đã phải chia cơm cho cả 3 người mặc dù cơm là chỉ đủ cho mình cháu (chia cho bố mẹ một thìa thôi, lấy lệ mà). Tôi chia cơm là để cháu biết nó không được ưu tiên. Chồng tôi nhường nhưng tôi không đồng ý, bắt anh ăn phần cơm của mình. Ăn cơm xong, mới ăn khoai nên nóng cổ. Từ đó, tôi cho cả nhà ăn khoai trước.

Bé cũng phải ăn mặc dù cu cậu không thích. Tôi đã phải phịa chuyện về củ khoai để cháu cùng ăn.

Khi em nó ra đời, nhà có 4 người. Thỉnh thoảng, tôi mua trứng gà, luộc lên cả nhà cùng ăn. Đến bữa ăn, tôi đố thằng anh quả trứng nào lớn nhất và đếm cho em biết. Khi cháu chọn được quả to nhất thì tôi nói “quả to dành cho bố để bố khỏe bố đi làm nuôi cả nhà”. Quả thứ 2, nó tự biết là dành cho mẹ nhưng tôi bảo “Em còn nhỏ, để cho em ăn em mau lớn”. Và tôi giao cho cháu chia trứng. Đấy là những bài học đầu tiên tôi dạy hai con mình.

Bây giờ khi các con đã lớn, tôi thấy rõ đức tính nhường nhịn của chúng khi sống với bạn bè và những người xung quanh.

Mỗi tuần một bữa cá khô

Tôi luôn luôn để các con hiểu rằng nhà mình còn thiếu thốn. Khi còn nhỏ, thấy trẻ con hàng xóm ăn quà, các con có vẻ muốn ăn, tôi tìm cách lảng tránh bằng những câu chuyện về những con vật ngộ nghĩnh để các con thấy ăn quà là không tốt. Nhờ vậy mà 2 đứa ăn cơm, ăn cháo khỏe, không bao giờ phải ép ăn. Khi các cháu đi học rồi, chúng hiểu rằng bố mẹ còn nghèo.

Một lần, chồng tôi chở tôi và thằng em đi ăn sáng. Bánh xèo Cần Thơ. Cháu ăn hết dĩa bánh, tôi hỏi: “Con có muốn ăn nữa không?” cháu đáp; “Có, nhưng con sợ bố mẹ hết tiền!” Tôi nghe mà giật cả mình! Không ngờ con tôi mới 5 tuổi mà đã nói như vậy.

Trong các bữa ăn, tôi thường gợi ý thằng anh gắp đồ ngon cho em. Hai đứa thấy bố gắp thức ăn cho mẹ cũng bắt chước nhau.

Cái nhường cái nhịn và biết quan tâm đến người khác theo tôi không thể chỉ dạy bằng sách vở giáo điều. Những năm 1990, lương giáo viên còn thấp, nhiều lúc cũng thiếu thốn nên tôi hay suy nghĩ.

Có hôm, đem cả suy nghĩ vào bữa ăn mà không biết. Câu hỏi của thằng anh làm tôi giật mình: "mẹ đang nghĩ gì đấy?”

Khi 2 con tôi lên cấp 2, cấp 3 mỗi lần đóng góp gì các cháu về xin mẹ tiền nhưng cứ phải rào trước đón sau xem mẹ có lương chưa mới dám xin.

Đặc biệt là thằng em, cứ để mai hạn chót thì hôm nay mới xin tiền mẹ. Nhiều lần, tôi bảo cháu không được như vậy nhưng cháu bảo“con biết mẹ chưa lĩnh lương".

Tôi rất chăm con nhưng tuần nào tôi cũng cho các cháu ăn cá khô một lần. Hôm nào ăn cá khô là cháu nghĩ mẹ hết tiền!

Khi thằng anh học lớp 12, ôn thi ĐH vì thấy anh đi học thêm nhiều thằng em nói với anh nó; hay "anh đừng đi học thêm nữa, mẹ thiếu tiền đấy”.

Nghe con nói, tôi thật sự vui mừng vì các con có ý thức trách nhiệm với cha mẹ.